Dünyadan ‘ayılma’ formülleri

25 Aralık 2015
ayilma

Bir gece önce içkiyi fazla kaçırdıysanız ‘akşamdan kalma’ denilen ve insanı hayattan bezdiren durumla karşı karşıya kalabilirsiniz. Hemen her toplumda görülen bu tatsız durumdan kurtulmak için herkes farklı bir yol izliyor. Kimisi yine içkilerden kimisi bitkilerden kimisi de farklı iksirlerden medet umuyor. İşte dünyanın dört bir yanından birbirinden ilginç ‘akşamdan kalma’lıktan kurtulma yolları…

Yazı: Mehmet Yaşin

‘Akşamdan kalma’ halinin adı üstünde. Yani, akşam ‘anzarot-rakı veya içki’ fazla kaçınca, sabah hayattan nefret etme durumu. Bu durum daha çok içkiye yeni başlayanlar ve şişenin dibini bulmakta ısrar edenlerde görülür. Düzenli içen akşamcılar, asla akşamdan kalmazlar. Onlar ölçülerini bilirler. Bir, iki, bilemedin üç kadeh. ‘Akşamdan kalmalık’ kötü bir şeydir. Baş ağrısı, mide bulantısı, susuzluk, yemekten tiksinme, ishal, bezginlik, perişanlık, bitkinlik, yaşamdan kopmak, pişmanlık… Kim bilir daha fazlası da vardır mutlaka. Akşamdan kalmamak için en kesin çözüm, akşam içmemek! Ama insanoğlu tarih öncesi zamandan beri içkiyle haşır neşir oldu. Onu içmek için ikna edici bahaneler buldu. İlkel insan, “Tanrı emridir” dedi, kimisi kötü ruhlardan kurtulmak için içti. Çağlar değiştikçe bahaneler de değişti. İşin içine, ayrılık, aşk ateşi, sosyalleşmek, erkekliği kanıtlamak, rahatlamak, bağımlılık gibi söylemler girdi.

İnsanların akşamdan kalmasına neden olan ilk içkinin bira olduğu söylenir. Tarih öncesi topluluklar, açıkta bıraktıkları arpanın (tahılların), yağmur suyuyla mayalanması sonucu ortaya çıkan suyu içerek işe başladılar. Daha sonraları birtakım bitki özleri devreye girse de biranın itibarı hiç zedelenmedi. Bira konusunda en uzman topluluğun antik Mısırlılar olduğu belirtilir. Çünkü bu ademlerin tam 17 çeşit bira ürettikleri öne sürülür. Aslında daha da üretebilirlerdi ama tanrı Osiris’in daha fazlasına izin vermemesi buna engel oldu.

İşkembe Çorbası mı, Okkalı Bir Kahve mi?
Konumuz içki tarihi olmadığı için hemen konuya dönelim. ‘Akşamdan kalma’lık derdi, her toplumda görülen bir bela. Bu nedenle bundan kurtulmak için herkes ayrı bir yol izler. Bizi bilirsiniz. Akşamdan kalanlarımızın can simidi, bol sarımsaklı, sirkeli işkembe çorbasıdır. Kimimiz de okkalı bir sade kahve ile bu dertten kurtulmaya çalışırız. Tarihçi Reşat Ekrem Koçu ise şöyle bir öneride bulunur: “Sabahleyin, mideniz berbat bir durumda kalktıysanız, hemen bir kadeh limonlu rakı için, çabucak kendinize gelirsiniz!” Bir de “çivi çiviyi söker” deyişine inananlar vardır ki, bunlar, sabah aç karnına, bir şişe bira içerek güne başlamanın faydasına inanırlar. Çiviyi, bir kadeh rakı, bir kadeh şarap ile sökenlerin de sayısı az değil.

Kore_-Haejung

Ayılma Sanatını Öğrenelim
Dünyanın birçok ülkesinde, ayılmak için içilmesi gereken bazı içkiler konusunda fikir birliğinin oluştuğu söylenebilir. Bunların başında, acısı, limonu bol ‘bloody Mary’ gelir. Amerikalılar cin-martini kokteylinin de ayıltıcı özelliği olduğu konusunda ısrarcı olurlar. İngilizler ise ayılmak için gece içilen şarabın aynısından ertesi sabah da içilmesini önerirler.

Ayrıca Almanlar’ın ‘underberg’, ‘jaegermeister’, İtalyanlar’ın ‘fernet branca’, Fransızlar’ın ‘chartreuse’, Macarlar’ın ‘unicum’ adlı bitki kökenli içkileri de, ayılma konusunda yardımcı olur. Bu içkilere benim de arada sırada başvurduğum olmuştur. Tatları tentürdiyotu andırır, damakta kinin acısı bir tat bırakırlar.

Araştırmacı Andrew Irwing, yazdığı ‘Ayılma Sanatı’ adlı kitapta ilginç önerilerde bulunur. Bunlardan benim dikkatimi çekenleri şöyle sıralayabilirim:
Acı veren piç: Cin, brandy, misket limonu suyu, zencefil gazozu karışımı ile yapılan bir içki.
Ölü dirilten: Pernod (Fransız rakısı), şampanya, limon suyu karışımı.
Thomas abercrombie: İçine iki tane ‘alka zeltser’ atılmış bir duble tekila. Kitapta ayrıca, Japonların ayılmak için yüzlerine sabahları sake ile ıslatılmış maske taktıkları belirtiliyor.

Ayılmak İçin Dünyada Neler Yeniyor?
Dünya sarhoşları ayılmak için ayrıca ertesi sabah özel yiyecekler de yiyorlar. Şimdi bunlara bir göz atalım…

Rusya
Çok içkili (çok votkalı) geçen akşamın ertesi günü Ruslar, bir bardak dolusu kornişon turşusu suyu içerler ve salatalıkları da yerler. Rus uzmanlar, bu tuzlu, ekşi ve sirkeli suyun, midede hazma yardımcı olan probiyotik virüslerin sayısını artırdığını öne sürüyorlar. Bu turşu suyu ayrıca alkol yüzünden azalan elektroliti tekrar eski seviyeye yükseltir. Akşam, votkasını bu turşu suyuyla karıştırıp içenlerin, ertesi gün sorunsuz uyandığı da öne sürülür.

Meksika
Tekila insanı yıkan, perişan eden bir içkidir. Onu ne zaman içsem, ertesi gün yok olup giderim. Meksikalılar bu içkiyi içmeden yapamazlar ve ertesi gün ayılmakta hep zorlanırlar. Onların sihirli iksiri, bol acı biber ve salça içinde pişmiş işkembedir. Bunun yanında ise bol kırmızı biberli, maydanozlu, kekikli, limonlu salata yerler. Pançita adı verilen bu işkembe yahnisi, hafta sonları tüm lokantaların mönülerinde yer alır.

Peru
Cachina denen, And Dağları’nın bitkilerinden damıtılmış sert içkiyi fazla kaçıran Perulular, ayılmak için ‘kaplan sütü’ içerler. Bu çok özel içecek, misket limonu suyu, kişniş tohumu, çok acı kırmızı biber, sarımsak, soğan, tuz ve karabiberle yapılır. Bu sosun içinde ayrıca çiğ balık bekletilip ‘ceviche’ yapılır. Akşamdan kalma Perulular, sabah bu karışımı içip, yanında çiğ balık yerler. Bu tür bir kahvaltının, geceden kalan tüm kötü izleri silip süpürdüğü öne sürülür. Perulular daha da ileri gidip, kaplan sütünün cinsel gücü de artırdığını söylerler.

Arjantin_-Fernet-con-cola

Arjantin
Kendilerini Latin değil de Avrupalı kabul eden Arjantinliler, ayılmak için de Avrupalı bir içkiden medet umarlar. Bu içki, 1800’lü yıllarda İtalya’dan gelen göçmenlerin getirdiği ‘fernet’ adlı bir karışımdır. 40-60 arası bitkiden damıtıldığı söylenen bu içeceğin tadı kinin acısını andırır. Onun için kola ile karıştırılır. Gece yarısı partileri, içki alemleri genellikle bu ‘fernet con cola’ ile noktalanır.

Kore
Bütün Uzakdoğulular gibi Koreliler de içkiye pek dayanıklı değillerdir. Birkaç kadeh içki, ertesi günü zehir etmeye yeter de artar bile. Onların kurtarıcı iksiri ise ‘haejang’ adı verilen özel bir çorbadır. Bu çorba, kemik suyunun içinde lahana, değişik sebzeler, sığır kanı, soya filizi, mantar, deniz hıyarı, meyve kabukları kaynatılarak yapılır. Yatmadan önce içilen bu çorbanın yanında, erişte, pirinç pastası, soya fasulyesi püresi yenir.

Malezya-Singapur
Bu ülke insanları ayılmak için ‘domuz kemiği çayı’ndan medet umarlar. Bu çayın demlenişi şöyledir: Bakır tencerelerde domuz kaburgası, yıldız anason, tarçın, sarımsak, soya sosu, ginseng kökü ve diğer şifalı bitki kökleri ile yavaş ateşte uzun süre pişirilir. Bu pişirme sonunda yemeğin rengi çay rengine dönüşür. Tadı da dünyanın en kuvvetli çayı olan ‘oolong’u andırdığı için bu çorbaya ‘kemik çayı’ adı verilir. Çorbanın yanında mutlaka domuz ciğeri, pirinç lapası ve haşlanmış işkembe yenir. Bu iki ülkedeki bütün gece kulüplerinde, gece yarısından sonra bu çorba servis edilir. Lokantalar da sabah 05.00 ile öğle yemeği servisine kadar bu çorbayı satarlar.

Malezya--Singapur-_-Domuz-kemiği-çayı

Avustralya
Bu uzak kıtanın insanları çok içkili geçen akşamın sabahında ‘karınca çayı’ndan medet umarlar. Bu çay, yeşil karıncaların sıcak suda bekletilmesi ile yapılır. Ayrıca bu karıncaların canlı canlı çekirdek gibi yenmesinin, insanı daha çabuk ayılttığı öne sürülür.

Moğolistan
Votka bu ülkede de en çok tüketilen içkidir. Moğollar şişenin dibini görmeden geceye nokta koymayı beceremezler. Onun için de ertesi sabah ayılmakta oldukça zorlanırlar. Bunun için gözlerini açar açmaz, turşu suyu veya domates suyuyla karıştırdıkları votkadan birkaç kadeh içerler. Bazıları da kısrak sütünden yapılmış kımız ile ayılmaya çalışır. Koyun sütü ile karıştırılmış votkanın da, gecenin sarhoşluğuna iyi geldiği söylenir. Bu daha çok Sibirya civarındaki akşamdan kalmaların uyguladığı bir metottur. Bazı bölgelerde ise sabahları kahvaltıda ‘koyun gözü turşusu’ yenir ki, bunu yememek için insan içkiyi bırakabilir.

Bali
Bu turistik diyarda geceler çok uzundur. Kadehlerin biri gider diğeri gelir. Tabii ertesi gün bir işkenceye döner. Balililer buna çözüm olarak vahşi kaz yumurtalı kahveyi bulmuşlardır. Sabahları sokak aralarında dolaşan termoslu seyyar satıcılar, ayılmak isteyenlere içine bir tane vahşi kaz yumurtası kırdıkları zift gibi kara kahveyi satarlar.

Güney-Afrika_-Underberg

Güney Afrika
Kentliler ayılmak için genellikle Almanların mucize iksiri ‘underberg’den medet umarlar. Kırsal kesim sarhoşları ise ızgarada kızarttıkları yağlı etleri yiyerek gecenin zehrini temizlemeye çalışırlar. Bu etlerin en gözdesi ise ‘boerwors-çiftçi sosisi’dir. Bu sosis kuzu ve domuz eti karışımı ile yapılır. Etin içine kişniş tohumu, karabiber, muskat, sarmısak ve birçok baharat konur. Bazı yörelerde ise ayılmak için devekuşu yumurtasından yapılan omlet yenir. Fıstık yağı sürülmüş ekmek de ayıltıcı yiyecekler arasında yer alır.

Bu liste uzayıp gider, çünkü dünyada ne kadar ülke varsa bir o kadar da ayılma formülü var. Bence ayılmanın tek formülü, gece ölçülü içmek. Hele eve gitmeden önce bol sarımsak ve sirkeli, damardan duble işkembe çorbası (kelle-paça da olur) içerseniz, ertesi gün zımba gibi kalkarsınız.

YORUM

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.